Układanie dachu domu

Ostatnią fazą budowy domu jest układanie dachu, które powinniśmy zacząć od zaimpregnowania drewna konstrukcyjnego, o ile nie zrobiono tego fabrycznie, ułożenia izolacji, montażu murłaty i przygotowania krokwi. Dach powinien być ocieplany oraz dobrze wyizolowany pod względem przepuszczalności energii. W tym celu konieczne jest ułożenie bezpośrednio na krokwiach paraizolacji w postaci folii przepuszczającej wilgoć. Pomiędzy folią a deskowaniem muszą znaleźć się kontrłaty umożliwiające wentylację przestrzeni pod pokryciem. Najbardziej newralgicznym miejscem jest koszt dachowy, którym spływa w dół woda gromadząca się na połaci dachu, więc pełni on kluczową rolę dla jego szczelności. Ponadto od jakości wykonania kosza dachu zależy estetyka pokrycia. Montaż kosza obejmuje kilka kroków, poczynając od odpowiedniego przygotowania podłoża, trasowania blachy koszowej oraz jej montażu, wykończenia boków, górnej i dolnej krawędzi kosza, a następnie fachowe ułożenie pokrycia w koszu. Kosz dachu opiera się na konstrukcji nośnej, która tworzy więźba dachowa. Rodzaje więźby dobierane są przez architekta na podstawie obliczeń wytrzymałościowych. Bierze się tu pod uwagę wiatry czy opady śniegu. Dlatego w naszym kraju zalecane są dachy spadziste, które mogą być jedno-, dwu-, cztero- lub wielospadowe.

Budowanie ścian działowych

Kolejność prac na budowie jest ściśle określona, każdy krok musi być zaplanowany. Po postawieniu fundamentów, wstępnej warstwie podłogi, podłączeniu kanalizacji i wzniesieniu ścian zewnętrznych przychodzi czas na ściany działowe i warstwę podkładową podłogi. Ściany te stawia się z reguły po przykryciu domu dachem. Oczywiście można to też robić równocześnie ze wznoszeniem ścian zewnętrznych, ale wtedy trzeba wcześniej przygotować podkłady podłogowe i zabezpieczyć strop przed oparciem się na tych ścianach. Wysokość pomieszczeń mieszkalnych nie powinna być mniejsza niż 2,5 m. W czasie stawiania ścian trzeba uwzględnić grubość wylewek podłogowych oraz planowanych sufitów podwieszanych. Zawsze lepiej postawić ściany kondygnacji nieco wyższe (co najmniej 2,6 m). Ściany działowe mogą być wykonane techniką murowaną lub szkieletową. Murowane ściany najczęściej wykonane są z cegieł, pustaków ceramicznych lub bloczków betonu komórkowego. Z kolei szkieletowe ściany działowe wznosi się zwykle już po wykonaniu tynków, nie wymagają one murowania. W tym przypadku na szkielet nośny używa się ocynkowanych profili stalowych lub drewna, a na poszycie stosuje się najczęściej płyty gipsowo-kartonowe. Decydując się na materiał ścian działowych, bierzemy pod uwagę ich wytrzymałość, izolacyjność akustyczną i cieplną.

Zasady wznoszenia ścian zewnętrznych

Budowanie domu to operacja na tyle skomplikowana, że wymagająca zaplanowania jej najważniejszych etapów. Po uporaniu się z budową fundamentów, podłączeniu kanalizacji, ułożeniu warstwy podkładowej podłogi, można przystąpić do wznoszenia ścian zewnętrznych. Różne są technologie stawiania ścian, a co za tym idzie, różne są ich właściwości, a także łatwość i szybkość budowy. Najszybciej muruje się ściany jednowarstwowe, ponieważ nie mają one odrębnej warstwy ocieplającej, a elementy tych ścian są dość duże, a przy tym stosunkowo lekkie i łatwe w obróbce. Ich stawianie wymaga jednak dużej staranności, dlatego wcale niełatwo o fachowców, którzy chcą i potrafią stawiać takie ściany. Z kolei ściany trójwarstwowe są najbardziej pracochłonne, jednak nie ma kłopotu ze znalezieniem murarzy do ich zbudowania, jako że jest to technologia najbardziej rozpowszechniona. Ściany tego rodzaju można budować na dwa sposoby: jednoetapowo, z warstwą elewacyjną murowaną równocześnie z konstrukcją domu lub z klinkierową warstwą elewacyjną, która nie wymaga tynkowania. Można je wznosić dwuetapowo, gdy w jednym sezonie wznosi się warstwę nośną a po przykryciu budynku dachem wykonuje się ocieplenie i elewację. Tak postępuje się przy budowie ściany dwuwarstwowej, która są technologią przeciętnie trudną i pracochłonną.

Kolejność prac na budowie

Inwestycja taka jak budowa domu jednorodzinnego nie może obyć się bez dokładnego zaplanowania kolejności robót. Już na początku należy zdecydować o tym, jak wykończy się dom, w jaki sposób poprowadzone będą instalacje. Większość tych informacji znajduje się w projekcie budowlanym, ale w praktyce często zmiany dokonywane są w trakcie trwania budowy. Przed zakończeniem jednego etapu budowy ważne jest również odpowiednie przygotowanie stanu prac do kolejnych etapów, dzięki czemu unikniemy nieprzewidzianych kosztów. Pewnych prac nie będzie można w ogóle wykonać bez wcześniejszego zaplanowania. Pierwszy etap budowy to wzniesienie fundamentów, które muszą mieć wysokość odpowiednią do warunków terenowych, przy czym optymalna powinna być taka, by poziom podłogi parteru znalazł się na wysokości 30–45 cm. Istotne jest usytuowanie piwnicy, szczególnie gdy działka jest w terenie podmokłym. Przed rozpoczęciem betonowania fundamentów w gruncie powinno się poprowadzić instalację kanalizacyjną. Co do podłogi, to jej konstrukcja jest różna w domach z piwnicą lub bez niej. Z kolei etap wznoszenia ścian zewnętrznych przebiega rozmaicie ze względu na wiele możliwych do zastosowania technologii. Ściany te mogą być stawiane od razu z wykończeniem termoizolacyjnym lub przewidziane do późniejszego ocieplenia.

Gazobeton czy materiały silikatowe

Współczesne budownictwo jest bardzo zaawansowane technologicznie, robi wrażenie innowacyjnymi pomysłami, ich funkcjonalnością, co ma swój wyraz w ilości i jakości materiałów budowlanych. Inwestor przystępując do budowy ma do wyboru całą gamę materiałów, które różnią się pod względem wytrzymałości, energooszczędności lub estetyki. Podstawowe materiały używane do wznoszenia ścian zewnętrznych to cegła ceramiczna, pustaki ścienne oraz najbardziej nowatorskie silikaty i beton komórkowy. Silikat to sztuczny kamień produkowany z piasku, wapna, rzadziej cementu, który stosowany jest do wyrobu cegieł. Z kolei beton komórkowy jest otrzymywany przez wprowadzenie gazu, zwykle powietrza, pod ciśnieniem do plastycznej mieszanki cementowej, w wyniku czego otrzymuje się porowate komórki. Oba rodzaje materiałów mają odmienne właściwości, a w konsekwencji mają różne zastosowanie. Silikaty są stosowane do wykonywania ścian konstrukcyjnych i działowych,ścian piwnic oraz w nie otynkowanych warstwach elewacyjnych. Jest to także najczęściej wykorzystywany materiał do wznoszenia ścian w budynkach energooszczędnych. Materiały z betonu komórkowego nadają się do stawiania ścian zewnętrznych, nie przydatne są do ścian nośnych i działowych. To materiał lekki, tani, dobrze izolujący, ale w przeciwieństwie do silikatów, mało wytrzymały.

Właściwości paneli prefabrykowanych

Budowanie domu wymaga podejmowania rozważnych decyzji dotyczących materiałów budowlanych, które wykorzystane będą do inwestycji. Pewne decyzje w tym względzie zapadają już przy wyborze projektu architektonicznego, który wybieramy z katalogu lub w przypadku projektu indywidualnego, gdy dzieje się to w uzgodnieniu z architektem. W trakcie budowy te decyzje są często precyzowane i zmieniane pod wpływem opinii wykonawców, którzy mają odpowiednie kompetencje w tej dziedzinie. Decydujące znaczenie przy wyborze materiałów ma ich wytrzymałość i energooszczędność, ekologiczność, muszą być ognioodporne i tłumiące hałasy, a cena powinna być adekwatna do jakości. Panele prefabrykowane to jeden z materiałów, które mogą posłużyć do budowy, a uznawany przez fachowców za warty zainteresowania. Do najważniejszych zalet paneli zalicza się trwałość i wytrzymałość elementów, która jest uzyskana dzięki wysokiej jakości materiału kompozytowego na bazie twardego polimeru. Ponadto w przypadku paneli brak jakiejkolwiek potrzeby konserwacji i malowania, a ich montaż jest niezwykle szybki i precyzyjny. Wykazują odporność na wpływ czynników atmosferycznych, biologicznych i chemicznych oraz odporność ogniową. Panele prefabrykowane to materiał uniwersalny, stanowi dobrą alternatywę dla innych materiałów jak cegła.

Malowanie ścian wewnętrznych

Jedną z ostatnich czynności w pracach wykończeniowych jest malowanie ścian. Najpierw musimy pojąć decyzję czy zrobimy to samodzielnie czy zlecimy to wykonawcy. Można dzięki temu zmniejszyć koszty inwestycji, choć nie są to kwoty znaczące w porównaniu z całością nakładów. Rynkowy koszt malowania, najczęściej dwukrotnego, waha się od 2 do 5 zł za 1 m² powierzchni. Ta cena obejmuje również przygotowanie podłoża i zabezpieczenie innych elementów wykończenia (stolarki, podłóg). Tak więc malowanie domu o powierzchni użytkowej 150 m² nie powinno kosztować więcej niż 3000 zł. Jeśli zdecydujemy się na wariant oszczędnościowy i malowanie samodzielne, to na początku sprawdźmy dokładnie stan podłoża pod powłoki malarskie. Od niego i od gatunku farby w największym stopniu zależeć będzie efekt naszych prac. Wybór gatunku farby może nastręczać wielu kłopotów, szczególnie, że w sklepach jest wiele ich gatunków. Inne farby używane są przy malowaniu tynków zewnętrznych i ścian wewnątrz budynku, a jeszcze inne przy pokrywaniu powierzchni drewnianych czy metalowych. Najpopularniejsze rodzaje farb to akrylowe i lateksowe. Te pierwsze charakteryzują się elastycznością, dobrą przyczepnością do podłoża, mają uniwersalne zastosowanie. Farby lateksowe stosuje się do malowania ścian wymagających częstego zmywania.

Podstawowe prace wykończeniowe

Budowa domu po doprowadzeniu do stanu surowego wkracza w nowy etap zwany wykończeniówką, co określa szereg koniecznych do przeprowadzenia prac wykończeniowych. Etap ten można rozpocząć od montażu instalacji: elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej i grzewczej i kolejno przejść do działań związanych ze ścianami wewnętrznymi, podłogami i posadzkami, wyposażeniem wnętrz. Prace wykończeniowe prowadzone są zazwyczaj poza sezonem letnim, gdy dzień jest krótki i między innymi dlatego należy zadbać o zainstalowanie oświetlenia, co nie będzie możliwe bez poprowadzenia przewodów elektrycznych do wszystkich zaplanowanych gniazd, wyłączników i punktów oświetleniowych, najlepiej w rurkach ułożonych w wykutych bruzdach ściennych. W tym samym czasie doprowadza się rury instalacji kanalizacyjnej, grzewczej i wodociągowej do miejsca planowanego montażu urządzeń. Na tym etapie można także zainstalować urządzenia grzewcze, kaloryfery lub ogrzewanie podłogowe. Do tego dochodzi montaż wanien, umywalek i misek ustępowych. W kolejnym kroku prac robi się wylewki podłogowe, o ile rury instalacyjne poprowadzone są już w podłodze, a także tynkowanie ścian i sufitów. Przed ich całkowitym wyschnięciem można wykonywać okładziny z płytek ceramicznych na ścianach i podłogach, a następnie montaż parapetów i malowanie pomieszczeń.

Dom energooszczędny i dom pasywny

Pewnie każdy inwestor planujący budowę domu jest świadomy, jak ważna dla kosztów eksploatacji jest jego energooszczędność. Występują liczne rozwiązania, dzięki którym można osiągnąć ten cel. Dostępne są dla każdego inwestora, jak choćby materiały termoizolacyjne i koncepcje architektoniczne. W swojej skrajnej wersji znajdują one zastosowanie w postaci domu pasywnego, czyli standardu wznoszenia obiektów budowlanych, który wyróżniają bardzo dobre parametry izolacyjne kluczowych elementów budynku, jego ścian zewnętrznych, dachu czy szeregu metod mających na celu zminimalizowanie zużycia energii w trakcie eksploatacji. Eksperci wyliczyli, że zapotrzebowanie na energię w takich obiektach jest ośmiokrotnie mniejsze niż w tradycyjnych budynkach wznoszonych według obowiązujących norm. Dom pasywny to innowacyjne podejście do budownictwa mieszkaniowego i użytkowego, co przejawia się w tym, że technologia tego rodzaju koncentruje się wszystkim na poprawie parametrów elementów już istniejących w każdym budynku, zamiast wprowadzania dodatkowych rozwiązań. Do budowy domu pasywnego może zniechęcać to, że koszt jego budowy w Polsce to od 8 – 15 proc. do nawet do 35 proc. więcej w stosunku do budowy standardowej. Ten koszt szybko się zwróci, ponieważ zrekompensują go zdecydowanie mniejsze wydatki na energię.

Planowanie budowy domu

Podejmowanie decyzji, których skutki będą odczuwalne przez długie lata niesie ze sobą duża odpowiedzialność. W takich kategoriach mieści się budowa domu jednorodzinnego, który powinien być wygodny i bezpieczny oraz tani w utrzymaniu. Ostatni atrybut dotyczy przede wszystkim energooszczędności. Określenie dotyczy nie tylko obszaru ekonomii, ale i ekologii, na którą kładzie się coraz większy nacisk. Energooszczędność często decyduje o wyborze odpowiedniego projektu architektonicznego, bez względu na to czy projekt pochodzi z katalogu czy też powstaje na indywidualne zamówienie u architekta. Kluczowe elementy każdego budynku to ściany, dach, i stolarka okienna. Istotne znaczenie ma wielkość i kształt budynku, ponieważ budowle energooszczędne charakteryzują się zwartą bryłą i mają niewielką powierzchnię przegród zewnętrznych w stosunku do swej kubatury. Im mniejsza powierzchnia ścian i dachu, przez które ucieka najwięcej ciepła, tym większe oszczędności. Optymalnym i dostępny typem projektu jest dom parterowy z poddaszem użytkowym, który ma niższe koszty budowy i eksploatacji niż parterowy budynek bez poddasza. Brak piwnicy także zwiększa energooszczędność budynku, dlatego lepiej zamiast niej można urządzić odpowiednie pomieszczenie na parterze. Skrajnie energooszczędny dom nazywany jest pasywnym.